In ‘GITP Expertblik op Talent’ delen onze arbeidspsychologen inzichten uit hun dagelijkse werk met assessments en trainingen. We laten zien wat we in organisaties tegenkomen, welke ontwikkelingen we zien en wat dat betekent voor HR in de praktijk.
22 jun 2026
In de advocatuur ligt de lat hoog, en dat moet ook. Wie cliënten bijstaat in complexe dossiers, moet scherp kunnen analyseren, onder druk helder blijven denken en grote hoeveelheden informatie vlot kunnen ordenen. Analytisch vermogen en stressbestendigheid zijn hier geen pluspunten, maar basisvoorwaarden voor succes.
De hoge verwachtingen en verantwoordelijkheden brengen een reëel afbreukrisico met zich mee. Dat maakt twee dingen essentieel: de juiste keuze aan de poort, en eenmaal binnen, concreet inzicht in iemands potentieel en hoe je dat verzilvert.
Een verkeerde match kost niet alleen tijd en geld. Je begint een paar maanden later vaak weer in dezelfde molen, terwijl de kwaliteit van het werk en de dynamiek in een team eronder lijden.
Juist in zo’n omgeving moet een cognitieve capaciteitentest, die het analytisch vermogen in kaart brengt, doen wat hij belooft: een eerlijk en zuiver beeld geven van het daadwerkelijke werk- en denkniveau van een kandidaat. Wordt die test niet eerlijk gemaakt, bijvoorbeeld door gebruik van ongeoorloofde hulpmiddelen, dan ontstaat precies daar een vertekend beeld waar betrouwbaarheid het zwaarst weegt. In de advocatuur, waar kantoren juist op dat analytisch vermogen selecteren, raakt zo'n vertekend beeld precies het signaal waar het meest op geleund wordt.
Met de opkomst van AI is dat risico reëler geworden. Een test die te manipuleren is, verliest zijn voorspellende waarde voor succes. En AI maakt die manipulatie alleen maar aantrekkelijker en makkelijker. De vraag is dus niet óf je je hiertegen wapent, maar hóe.
Daarom blijven wij investeren in fraudebestendige assessments. Daarbij kiezen we bewust voor detectie in plaats van cameratoezicht. Cameratoezicht, oftewel proctoring heeft zeker waarde, maar kent ook duidelijke beperkingen en kan afschrikken. Zo is het beperkt bestand tegen AI-gebruik via een tweede apparaat, zoals een telefoon. Daarnaast roept het privacy- en AVG-vragen op en wordt het door kandidaten vaak als invasief ervaren, wat hun prestaties kan beïnvloeden.
In plaats daarvan kijken we naar het onderliggende gedrag: hoe iemand met de test omgaat en welke antwoordpatronen kunnen wijzen op ongeoorloofde hulp. Op basis daarvan ontstaat een risicoscore en alleen waar nodig passen we gerichte verificatie toe, zoals een korte hertest. De kandidaat maakt de test gewoon in een natuurlijke omgeving, zonder extra druk of software-eisen. Zo blijven de resultaten valide en onderling vergelijkbaar.
Volledige preventie kan alleen bij afname op locatie onder toezicht. Daarom verschuift onze focus van controle tijdens de test naar detectie en verificatie rondom de test. Fraude ontwikkelt zich voortdurend, en wij bewegen mee: we blijven alle mogelijke methoden afwegen, voor- en nadelen tegen elkaar zetten, en onze maatregelen daar proactief op afstemmen. Zo houden we de aanpak toekomstbestendig.
En dan het belangrijkste om in perspectief te houden: een betrouwbare cognitieve score is geen eindoordeel. Analytisch vermogen is in de advocatuur onmisbaar, maar het is één stuk van de puzzel. Een goed assessment kijkt verder, naar persoonlijkheid, stressbestendigheid, de manier waarop iemand met cliënten omgaat, en de potentie om door te groeien tot een goede advocaat.
Minstens zo bepalend voor de lange termijn is of iemand past bij de cultuur van het kantoor. Een kandidaat kan op papier alle kwaliteiten hebben en toch niet blijven, simpelweg omdat de klik met de organisatie ontbreekt. Datzelfde assessment levert bovendien ontwikkelpunten op. Zodat een kantoor talent niet alleen selecteert, maar ook gericht kan voeden en vasthouden.
Fraudedetectie is daarom geen doel op zich, maar een randvoorwaarde. Het beschermt dat ene puzzelstuk, zodat je de rest zuiver kunt wegen. Dat is waar het ons om gaat. We volgen de ontwikkelingen rond AI en fraude op de voet, spelen daar gericht op in en blijven onze aanpak doorontwikkelen.
Zo bieden we de kantoren in de advocatuur die wij al sinds jaar en dag mogen bedienen een eerlijke, valide en toekomstbestendige basis: niet alleen om vandaag met vertrouwen te beslissen, maar ook om talent morgen te herkennen, te ontwikkelen en te behouden. Want een goede match begint bij informatie die je kunt vertrouwen, en eindigt bij het hele, menselijke verhaal achter de kandidaat.
Over de auteur: Louk Tammes
Louk is assessmentadviseur bij GITP: "Wanneer je iemands persoonlijkheid, drijfveren, cognitie en communicatiestijl in kaart brengt, kun je de puzzel leggen: bij welke verantwoordelijkheden iemand excelleert en in welke context en organisatie iemand floreert."
Stel jouw vraag aan een van onze adviseurs. We helpen je graag verder!
Bel 088 448 70 00 of plan een adviesgesprek.