Hoe wij AI-gebruik bij het afnemen van assessments tegengaan zonder cameratoezicht
01 mei 2026
Voor organisaties die cognitieve capaciteitentests inzetten, staat of valt de waarde van de uitkomst met de kwaliteit van die tests. Als kandidaten ongeoorloofde hulpmiddelen gebruiken of de test niet zelfstandig maken, ontstaat een vertekend beeld van hun werkelijke niveau. Dat kan leiden tot minder goede selectie- en ontwikkelbeslissingen, met impact op prestaties, teamdynamiek en kosten.
Als autoriteit in datagedreven assessments zien we het als onze verantwoordelijkheid om fraude zoveel mogelijk te voorkomen en te detecteren. Niet alleen om de kwaliteit van individuele resultaten te waarborgen, maar ook om de vergelijkbaarheid tussen kandidaten te behouden. Wij bieden klanten een betrouwbare en valide basis om beslissingen met vertrouwen te kunnen nemen.
Door continu te innoveren op het gebied van fraudebestendig testontwerp en aanvullende controlemechanismen, zorgen we voor assessments die zorgvuldig, betrouwbaar en toekomstbestendig zijn.
Proctoring (surveillance) kan een afschrikwekkend effect hebben en is daardoor effectief in het voorkomen van bepaalde vormen van fraude. Tegelijkertijd kent het belangrijke beperkingen. Zo blijft het gebruik van AI via een tweede apparaat, zoals een telefoon, moeilijk te detecteren. Ook kan het gebruik van proctoring leiden tot bias of onterechte verdenkingen, bijvoorbeeld wanneer normaal gedrag (zoals wegkijken van het scherm) als verdacht wordt aangemerkt, (vals positief).
Daarnaast brengt proctoring ook privacyvraagstukken met zich mee door de intensieve verwerking van persoonsgegevens. Zo kan toestemming voor verwerking niet altijd uit vrije wil gegeven worden, omdat het assessment onderdeel is van een sollicitatie- of ontwikkeltraject.
Kandidaten ervaren deze vorm van toezicht bovendien vaak als invasief, wat invloed kan hebben op hun prestaties en de uitval kan verhogen. Verder kan proctoring nadelig uitpakken voor kandidaten met een minder stabiele internetverbinding of beperktere digitale vaardigheden, doordat bepaalde technische handelingen vereist zijn om de software te laten werken.
Vooralsnog kiezen we daarom bewust voor een aanpak zonder online proctoring. Hoewel proctoring duidelijke voordelen heeft, wegen deze in de praktijk niet altijd op tegen de nadelen.
Wij kiezen er juist voor om detectie centraal te stellen in onze aanpak. Waar traditionele oplossingen zich richten op toezicht tijdens de test, kijken wij naar het onderliggende gedrag: hoe interacteert iemand met TIP en wat voor antwoordpatronen kunnen wijzen op fraude.
Door analyse van onder meer gedrag tijdens de testafname en antwoordpatronen kunnen we afwijkingen signaleren die wijzen op ongeoorloofde hulp, inclusief subtiel AI-gebruik via een tweede apparaat.
Deze benadering sluit beter aan bij wat een cognitieve test beoogt te meten. Omdat kandidaten de test in een natuurlijke omgeving maken, zonder extra druk of verstoring, blijven de resultaten valide en representatief voor hun werkelijke niveau. Tegelijkertijd verkleint dit de invloed van externe factoren, zoals techniek of digitale vaardigheden, omdat er geen extra software nodig is. Zo ondersteunt het een eerlijke vergelijking tussen kandidaten.
Detectie maakt het bovendien mogelijk om gericht te werken met risicoscores en alleen waar nodig aanvullende verificatie toe te passen, zoals een (korte) hertest.
We zijn ons ervan bewust dat detectie niet alles oplost. Juist daarom combineren we deze methode met gerichte vervolgacties, zodat we betrouwbaarheid en zorgvuldigheid borgen zonder concessies te doen aan privacy of de ‘candidate experience
Stel jouw vraag aan een van onze adviseurs. We helpen je graag verder!
Bel 088 448 70 00 of plan een adviesgesprek.