Je bevindt je hier:

Cijfer van de maand: 35 procent van de medewerkers overschat zichzelf in ernstige mate

Assessments
5 min

Mijn zoon vindt zichzelf de beste gamer van Nederland. En als hij iets vaker zou mogen gamen, kan hij dat ook laten zien, zo zegt hij. Dan zou hij nummer 1 in Nederland staan. Tja, alleen die lastige ouders hè. Ze leggen restricties op aan ‘de schermtijd’ per dag. Zou mijn zoon werkelijk zo’n goede gamer zijn? Of is het pure zelfoverschatting?

Een beetje zelfoverschatting is goed

Zelfoverschatting is een gekend psychologisch fenomeen. Ook op het werk. En volgens veel psychologen is het zelfs goed om een positief zelfbeeld te hebben. Psychiater Bram Bakker zegt hierover: “Doordat we onszelf systematisch overschatten voelen we ons beter en doen we ook beter ons werk. Het helpt als je collega's het minder doen dan jij. Daardoor ga je zelf ook beter presteren en beter functioneren. Mensen die overtuigd van zichzelf zijn, zitten lekker in de wedstrijd en zijn daardoor ook productiever.” Hij haalt ook het fenomeen cognitieve dissonantiereductie aan. Volgens dit psychologische principe onthouden we alles wat we goed doen, en vergeten we wat we niet goed doen. Dan krijg je inderdaad een positief zelfbeeld, dat niet altijd realistisch is.

Hoeveel overschatters zijn er? 

Maar hoeveel medewerkers overschatten zichzelf nu? Hoe wijdverbreid is deze zelfoverschatting? PiCompany deed daar onderzoek naar. Zij legde de 360 graden feedback van 40.000 medewerkers naast elkaar en constateerde dat 35 procent van de medewerkers (veel) te optimistisch is over de eigen competenties. Vertaalt naar de Nederlandse werkzame beroepsbevolking betekent dat dat zo’n drie miljoen medewerkers geen realistisch beeld hebben van hun eigen kunnen.

Overigens zijn hier nog wat nuances in aan te brengen. Slechts 6 procent van de medewerkers heeft écht een totaal ander beeld van het eigen functioneren dan collega’s, managers en klanten. Dat zijn overigens nog altijd een half miljoen werknemers in Nederland. Bij de overige 29 procent betreft het twee of meer aspecten van het functioneren die verkeerd - te optimistisch - worden ingeschat.

Onderschatters

Dan is er nog de andere kant van de medaille: er zijn ook medewerkers die hun eigen competenties onderschatten. Per competentie betreft het zo’n tien procent van de werknemers die een te negatief beeld heeft van het eigen kunnen. Volgens collega’s laten deze onderschatters de betreffende competentie veel vaker zien dan deze medewerkers zelf inschatten. Er is sprake van een zogenaamde ‘verborgen kracht’.

Overschat jezelf, met mate

Kortom, een zeker mate van zelfoverschatting is natuurlijk en kan zelfs het functioneren verbeteren. Echter, een totaal verkeerd beeld van het eigen functioneren is funest voor een organisatie. Die 500.000 Nederlandse werknemers die bij benadering geen realistisch beeld hebben van hun eigen functioneren maken het hun collega’s bijzonder lastig. Ze maken fouten, nemen teveel hooi op hun vork, pakken verkeerde projecten op. Collega’s zitten vervolgens met de brokken. Dus jezelf overschatten is geen probleem. Echter, zoals altijd geldt: doe het met mate.

Over de auteur

Marco Hendrikse is Head of Content bij GITP en PiCompany. Met zijn kennis van de HR branche verrijkt hij onze Insights met kennis- en trendartikelen, best practices en handige tips.

Met medewerking van Lolle Schakel, teamlead Product Development & Innovation

Dit artikel delen met anderen

Blijf op de hoogte van alle insights