Je bevindt je hier:

Waarom je aan de slag moet met sociale innovatie

Talent­management
3 min

Tijdens de belangrijkste conferentie op het gebied van arbeid en werk ter wereld, de ILO Conference in Geneve (10 tm 21 juni 2019), riep de World Employment Confederation (WEC) op om meer aan sociale innovatie te doen. Bij innovatie wordt vaak gedacht aan technologische ontwikkelingen. Maar wat is dan sociale innovatie? En vooral, waarom zou je eraan doen?

Definitie

Het Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie omschrijft het als volgt:

Sociale innovatie is een vernieuwing in de arbeidsorganisatie en in arbeidsrelaties die leidt tot verbeterde prestaties van de organisatie en ontplooiing van talenten.

Dit is een wat abstracte beschrijving. In een artikel in het Tijdschrift voor HRM maken Henk Volberda, Justin Jansen, Michiel Tempelaar en Kevin Heij het concreter: “Sociale innovatie is het ontwikkelen van nieuwe managementvaardigheden (dynamisch managen), het hanteren van flexibele organisatieprincipes (flexibel organiseren) en het realiseren van hoogwaardige arbeidsvormen (slimmer werken) om het concurrentievermogen en de productiviteit te verhogen.”

Eigenlijk kun je dus alles wat te maken heeft met het anders organiseren van arbeid, effectiever samenwerken en slimmer werken hieronder scharen.

Het NCSI was een kenniscentrum dat van 2006 tot 2012 sociale innovatie in Nederland stimuleerde. Het was een samenwerkingsverband van de werkgeversverenigingen AWVN en FME-CWM, de vakbonden FNV Bondgenoten en CNV Vakmensen en de Rotterdam School of Management (EUR), het Amsterdams Instituut voor Arbeidsstudies (UvA) en onderzoeksinstituut TNO.

Voordelen sociale innovatie

Jaarlijks wordt door de Erasmus Universiteit het innovatieklimaat in Nederland in kaart gebracht met behulp van de Concurrentie- en Innovatiemonitor. Deze monitor geeft een overzicht van de inspanningen op het gebied van innovatie en de opbrengsten daarvan. Organisaties die investeren in de sociale vorm van innovatie, zo blijkt uit de monitor, profiteren van de volgende voordelen:

  • Hoger innovatievermogen +31%
  • Hogere productiviteit +21%
  • Meer nieuwe klanten +17%
  • Meer tevreden medewerkers +12%
  • Hogere omzet +16%
  • Hogere winstgroei +13%

Ook investeren sociaal innovatieve bedrijven meer dan twee keer zo veel in R&D in vergelijking met de niet-sociaal innovatieve bedrijven.

Sociale versus technologische innovatie

De eerder genoemde Prof.dr. Henk Volberda, hoogleraar strategisch management aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, is eindverantwoordelijk voor de jaarlijkse Erasmus Concurrentie- en Innovatiemonitor.

In toelichting op de monitor die in 2018 verscheen, zei Volberda het volgende: “Om in te spelen op de vierde Industriële Revolutie lijken bedrijven in Nederland vooral aandacht te besteden aan technologische innovatie. Echter, nieuwe verdienmodellen en nieuwe producten en diensten vragen ook om plattere organisatievormen, vernieuwend leiderschap, nieuwe vaardigheden van medewerkers en slimmere manieren van samenwerken.”

De boodschap is duidelijk. Ook organisaties denken bij innovatie vooral aan techniek, ict en data, en investeren daar ook in. Echter, uit eerder onderzoek blijkt dat juist sociale innovatie een veel grotere impact heeft op innovatie. Innovatiesucces wordt voor 75 procent verklaard door sociale innovatie en 25 procent door technologische innovatie.

De uitkomsten in de meest recente monitor zijn hiermee echter niet in overeenstemming. Investeringen in onderzoek en ontwikkeling (R&D) namen toe. Evenals investeringen in informatie- en communicatietechnologieën (ICT). Echter, investeringen in sociale innovatie daalden juist met 2,8%.

De WEC roept de ILO dus op meer werk te maken van sociale innovatie. Een van de acties die de WEC voorstelt is: Maak het onderdeel van het arbeidsmarktbeleid. Zoals in het manifest No future of work without social innovation is beschreven vraagt flexibilisering van arbeid om nieuwe sociale vangnetten. Sociale partners en beleidsmakers moeten meer samenwerken om innovatieve oplossingen te bedenken voor werk, scholing en sociale zekerheden.

Investeren in sociale innovatie loont

Natuurlijk moeten organisaties investeren in ‘harde’ innovatie. Dat betekent investeren in digitalisering, systemen en R&D. Echter, de investeringen hierin lonen veel meer als tegelijkertijd ook in sociale innovatie wordt geïnvesteerd. Medewerkers die gemotiveerd zijn, vrijheid krijgen om eigen werkzaamheden in te richten en daarnaast de juiste kennis en vaardigheden hebben, zijn meer tevreden en productiever.

Bij organisaties die inzetten op beide kanten van innovatie (technologisch en sociaal), groeit de werkgelegenheid met 8%. Volberda daarover: “Organisaties die zowel investeren in nieuwe technologieën als in menselijk kapitaal, nieuwe organisatievormen en samenwerking met partners presteren beter op winstgevendheid en plezier in het werk. Eenzijdige investeringen in technologische innovatie leiden juist tot een afname in arbeidsplaatsen (-5,8%).”

OVER DE AUTEUR

Marco Hendrikse is Head of Content bij GITP en PiCompany. Met zijn kennis van de HR branche verrijkt hij onze Insights met kennis- en trendartikelen, best practices en handige tips.

Dit artikel delen met anderen