GITP Online Assessments laptop

Van cv naar potentieel: een andere kijk op talentselectie

Het arbeidsmarkttekort is terugkerend thema de laatste jaren. Daarin worden personeelstekorten vaak uitgedrukt in aantallen. Hoeveel openstaande vacatures hebben we? Hoeveel medewerkers hebben we nodig? Hoe veel tijd en moeite kost het om nieuwe medewerkers aan te trekken? Daarbij wordt weleens vergeten dat capaciteit en expertise verschillende dingen zijn. Voldoende medewerkers hebben betekent nog niet dat je ook de kennis en het professionele inzicht in huis hebt om complexe vraagstukken op te lossen. Meer mensen aannemen vult dat tekort dus niet vanzelf aan.

Expertise ontstaat niet vanzelf

Een functie vervullen of een opleiding volgen is op zichzelf onvoldoende om expertise op te bouwen. Een opleiding biedt kennis en basisvaardigheden. In het werk doet iemand ervaring op met het toepassen daarvan. Maar expertise vraagt om meer: kunnen doorgronden wat een situatie vraagt, juist wanneer de gebruikelijke aanpak niet volstaat. 

Een beginnend professional heeft vaak nog regels en vaste werkwijzen nodig als houvast. Een expert herkent patronen, onderscheidt hoofdzaak van bijzaak en weet wanneer het nodig is om van een regel af te wijken. Dat professionele inzicht ontstaat door ervaringen te verwerken en ervan te leren. 

Een deel van die expertise is lastig onder woorden te brengen. Door de verwevenheid van kennis en vaardigheden kan een expert soms intuïtief tot een oordeel komen, zonder iedere denkstap te kunnen uitleggen. Die impliciete kennis wordt ook wel tacit knowledge genoemd. Ze maakt deel uit van het vakmanschap dat je niet eenvoudig in een werkinstructie vastlegt. 
 

Expertise opbouwen vraagt om blijven leren

Jarenlang hetzelfde werk doen leidt dus niet automatisch tot expertise. Het verschil zit in wat iemand met die ervaringen doet. Leert iemand van situaties die anders lopen dan verwacht? Stelt diegene de eigen aanpak bij? En hoe worden eerdere inzichten benut in nieuwe situaties?  

Daarvoor moet iemand de eigen aanpak blijven onderzoeken: wat liep anders dan verwacht, wat kan beter en hoe zijn eerdere inzichten bruikbaar in nieuwe situaties? Expertise groeit wanneer iemand ervaringen verwerkt en het werk steeds beter leert begrijpen. Dat vraagt om vlieguren én om het vermogen en de bereidheid om te blijven leren. 

Dat maakt expertise moeilijk vervangbaar. Een nieuwe medewerker kan de juiste opleiding en basisvaardigheden meebrengen, terwijl het professionele inzicht voor complexe vraagstukken nog moet groeien. Dat inzicht moet zich in de praktijk ontwikkelen en kost tijd. Bovendien ontwikkelt iedereen zich in een ander tempo. 

"Voldoende medewerkers hebben betekent nog niet dat je ook de kennis en het inzicht in huis hebt om complexe vraagstukken op te lossen.”

Kijk naar het vermogen om expertise te ontwikkelen

In een krappe arbeidsmarkt is het voor organisatie daarom niet alleen belangrijk om expertise in huis te hebben, maar is het minstens zo belangrijk om het vermogen in huis te hebben om expertise te ontwikkelen. 

Dat betekent investeren in mensen die nog niet aan alle eisen voor een functie voldoen, maar wel de kwaliteiten hebben om zich tot een deskundige professional te ontwikkelen. Daarvoor is het nodig om verder te kijken dan opleiding en werkervaring. 

Welke basis brengt iemand mee om nieuwe kennis te verwerven en toe te passen? Kan iemand complexe informatie doorgronden en nieuwe inzichten verbinden met bestaande kennis? 

Het antwoord ligt in de samenhang tussen cognitieve mogelijkheden, persoonlijkheid, drijfveren en leervermogen. Ook is de aard van de expertise die iemand moet ontwikkelen bepalend: het potentieel om een inhoudelijk specialist te worden vraagt iets anders dan het vermogen om uit te groeien tot een effectief leidinggevende.
 

Een assessment geeft inzicht in ontwikkelpotentieel

Een assessment helpt om onderbouwd in te schatten welke basis iemand meebrengt en waar ontwikkelruimte ligt. Zo komen ook kandidaten in beeld die de benodigde expertise nog niet hebben, maar wel de aanleg om die op te bouwen. Het geeft bovendien richting aan de begeleiding, praktijkervaring en ontwikkeling waarin een organisatie moet investeren om dat potentieel te benutten. 

Daarmee komt de vraag achter het personeelstekort centraal te staan: welke expertise ontbreekt en hoe bouwen we die op? Want vacatures invullen vergroot de capaciteit, maar zorgt niet vanzelf voor de kennis en het vakmanschap die een organisatie nodig heeft. 

"Investeer ook in mensen die nog niet aan alle functie-eisen voldoen, maar wel de kwaliteiten hebben om zich tot expert te ontwikkelen.”

Welk ontwikkelpotentieel hebben jouw medewerkers en kandidaten?

De talent assessments van GITP geven inzicht in hun kwaliteiten en ontwikkelmogelijkheden. Zo kun je onderbouwde keuzes maken over wie zich kan ontwikkelen en welke begeleiding daarbij past.

Meer over talent assessments bij GITP