Je bevindt je hier:

Aantal vrouwen in top organisatie neemt iets toe

Governance
3 min

Prof. dr. Mijntje Lückerath, hoogleraar Corporate Governance aan TIAS School for Business and Society, houdt al 12 jaar de benoemingen van bestuurders bij beursgenoteerde ondernemingen bij. In het afgelopen jaar constateert ze een stijging van het aantal vrouwelijke bestuurders. Omdat het aantal vrouwen in de top van beursgenoteerde ondernemingen in de voorgaande drie jaar daalde, is nu weer het niveau van 2015 bereikt.

In het afgelopen jaar was 1 op de vier benoemde bestuurders vrouw. Het relatieve aandeel vrouwelijke bestuurders steeg daarmee van 5,7% naar 8,5%.

De feiten

De jaarlijkse Female Board Index laat zien dat de percentages vrouwelijke bestuurders en commissarissen bij alle 88 Nederlandse beursondernemingen dit jaar gestegen zijn ten opzichte van vorig jaar. Het percentage vrouwelijke commissarissen ging van 25,1% naar 26,8%. Dat is echter nog steeds onder het wettelijk vastgelegde streefpercentage van 30% vrouwen in RvB en RvC. Dat zou per 1 januari 2020 behaald moeten zijn. Daarna moet verantwoordelijk minister Van Engelshoven beslissen wat eventuele vervolgstappen zijn. Dat kan aanvullende wetgeving zijn of het verlengen van de termijn voor ondernemingen om aan de verplichting te voldoen. Dat zou dan overigens al de tweede verlenging worden.

Enkele feiten:

  • Van alle 64 nieuwbenoemde commissarissen waren er 24 vrouw (38%)
  • Er zijn dit jaar zeven vrouwelijke bestuurders benoemd van in totaal 29 nieuwe bestuurders (24%).
  • Zes bedrijven voldoen op dit moment aan het wettelijke streefpercentage van 30% vrouwen in de raad van bestuur én raad van commissarissen.

The good, the bad and the ugly

DSM heeft van alle beursgenoteerde Nederlandse ondernemingen de meeste vrouwen in de gecombineerde RvB en RvC. Van de elf bestuurders zijn er vijf vrouw (46%).

Veertien ondernemingen hebben helemaal geen vrouw als bestuurder of commissaris. Daaronder zijn FastNed (zorgt langs snelwegen voor laadstations voor elektrische auto’s), Flow Traders, Kiadis Pharma en vastgoedbedrijf Bever. Lückerath zegt in het NRC hierover: "Deze bedrijven wijzen vaak naar hun sector als verklaring. Daar werken dan te weinig vrouwen. Of de bedrijven zeggen dat er te weinig vrouwen van gelijke geschiktheid waren. Dat kán natuurlijk best waar zijn. Als een bedrijf daar een écht goede uitleg voor geeft, is het ook prima. Maar het moet wel zijn best hebben gedaan een vrouw te vinden.”

Emancipatiemonitor positiever

Ans Merens (SCP) en Henk-Jan Dirven (CBS) schetsten in de Emancipatiemonitor 2018, eerder dit jaar gepubliceerd, een iets positiever beeld. Zij kijken naar het aantal vrouwelijke bestuursleden bij de 5000 grootste organisatie van Nederland. Zij constateerden een stijging van het aantal benoemde topvrouwen in de periode 2015-2017 (Lückerath zag in deze periode het aantal vrouwen in de top van beursgenoteerde ondernemingen dalen). Dat hier wel een stijging van het aantal vrouwen wordt gerapporteerd komt (mede) door het feit dat in deze monitor zorg- en overheidsinstellingen worden meegenomen. Overigens, ondanks deze stijging is maar een op de vijf topbestuurders van de grootste 500 bedrijven en een op de zes topbestuurders van de grootste 5000 organisaties een vrouw. Merens en Dirven berekenen dat het in dit tempo nog twintig jaar gaat duren voordat sprake is van een gelijke man/vrouw-verhouding in de top van organisaties.

Minister Van Engelshoven zal dus aan de slag moeten met dit, zoals ze het eerder noemde ‘één van de gênantste dossiers op haar bureau’.  

UPDATE:

Op 20 september 2019 heeft de Sociaal Economische Raad (SER) haar advies Diversiteit in de top, tijd voor versnelling gepresenteerd. Volgens de SER moet een evenredige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen (50-50) en van mensen met een niet-westerse migratieachtergrond in de top van het bedrijfsleven het nieuwe normaal worden. Dit wil zij bereiken met een ingroeiquotum. 

Voor de (bijna 100) beursgenoteerde bedrijven in Nederland stelt de SER een zogenoemd ingroeiquotum voor van ten minste 30% vrouwen in Raden van Commissarissen (RvC’s). Als een bedrijf de 30% nog niet heeft bereikt mag bij een vacature alleen een vrouw worden benoemd. Verder pleit de SER ervoor om alle grote organisaties in Nederland (bijna 5.000) te verplichten om zelf ambitieuze streefcijfers op te stellen om genderdiversiteit te bevorderen in zowel de RvC, de Raad van Bestuur (RvB) als de subtop. 

OVER DE AUTEUR

Marco Hendrikse is Head of Content bij GITP en PiCompany. 

Blijf op de hoogte van alle insights