Cognitieve gedragstherapeutische schrijftherapie voor getraumatiseerde kinderen en jeugdigen

Kinderen en adolescenten die een schokkende gebeurtenis hebben meegemaakt zijn in vergelijking tot volwassenen verhoogd kwetsbaar voor het ontwikkelen van allerlei klachten op cognitief, sociaal en emotioneel gebied. Soms zijn de klachten zo ernstig en langdurig dat er zelfs sprake is van een posttraumatische stressstoornis (PTSS). De traumatische gebeurtenis kan dan zo heftig zijn dat kinderen deze niet goed in hun geheugen kunnen ‘opslaan’. Bij PTSS is er sprake van het weer terugkomen van beelden, gevoelens en gedachten over de gebeurtenis en het vermijden van plekken, personen en dingen die doen denken aan de gebeurtenis. Het lichaam is in een verhoogde staat van paraatheid.
Het is van groot belang om kinderen en adolescenten te behandelen voor deze klachten, anders kunnen deze chronisch worden en leiden tot een ernstige verstoring van de ontwikkeling met alle problemen van dien - thuis, op school en voor het kind zelf.

De docent heeft jarenlange ervaring met het behandelen van kinderen met PTSS. Zij heeft een behandeling ontwikkeld waarbij de kinderen het verhaal van hun traumatische ervaring opschrijven met behulp van de computer: het Writejunior protocol. Het is een cognitief-gedragstherapeutische behandeling, geschikt voor kinderen die eenmalig een schokkende gebeurtenis hebben meegemaakt (type I-trauma) of een aaneenschakeling van trauma’s (type II).

De veronderstelde werkzame onderdelen van de behandeling zijn:

• exposure (kinderen de traumatische gebeurtenis laten herbeleven, maar nu op een veilige plek)
• cognitieve herstructurering (kinderen op zo’n manier tegen de gebeurtenis aan laten kijken dat hun gedachten erover veranderen)
• coping (hoe verder te gaan na de traumatische gebeurtenis en toekomstperspectief)
• social sharing (het delen van de ervaring met belangrijke anderen)

Het protocol is een heldere leidraad voor therapeuten die veel met kinderen met PTSS werken en geeft veel praktische uitgewerkte voorbeelden. Afhankelijk van de leeftijd van het kind kan de therapeut de manier van schrijven (en tekenen) aanpassen. Er zijn specifieke secties voor kinderen die seksueel misbruikt zijn, een dierbare hebben verloren, of een ouder met een psychiatrische stoornis hebben.
Het protocol is onderwerp van wetenschappelijk onderzoek (Universiteit van Amsterdam, met subsidie van Stichting Kinderpostzegels). Uit de eerste resultaten blijken goede aanwijzingen voor de effectiviteit en de praktische toepasbaarheid van deze behandelmethode.

In deze cursus maakt u kennis met het protocol en leert u hoe u deze nieuwe behandelvorm kunt integreren in uw eigen praktijksituatie.

Na afloop van deze cursus:

• heeft u inzicht in het Writejunior protocol voor schrijftherapie voor getraumatiseerde kinderen en jongeren
• bent u bekend met de indicaties voor deze behandelvorm
• hebt u inzicht verworven in de cognitief-gedragstherapeutische technieken die in het protocol worden gehanteerd
• kunt u deze behandelvorm in uw eigen praktijksituatie toepassen (met supervisie)

Dag 1

• Inleiding trauma type I en type II, effecten op kortere en langere termijn, behandelmethoden.
• Het Writejunior protocol schrijftherapie met inbegrip van de theoretische achtergrond; illustratie met voorbeelden, deels op DVD.
• Oefenen van onderdelen van het protocol: inleiding, exposure.

Dag 2

• Oefenen van onderdelen van het protocol: cognitieve herstructurering, coping en social sharing.
• Bespreking huiswerk: het schrijven van een verhaal volgens het protocol naar aanleiding van een gefingeerde casus. Cursisten sturen de verhalen per e-mail aan de docent een week voorafgaand aan de derde cursusdag.

Dag 3

• De door de cursisten gemaakte verhalen worden besproken en aan het protocol getoetst.

De docent zal het protocol uiteenzetten en illustreren met videobeelden van behandelingen. Vervolgens gaan de cursisten aan de slag met casuïstiek om zich het protocol eigen te maken. De docent brengt casuïstiek in en ook de cursisten kunnen casïstiek inbrengen. U moet rekenen op circa tien uur literatuurstudie en huiswerk.

Literatuur
Lucassen, S., Oord, S. van der (2008), WRITEjunior. Protocol schrijftherapie voor getraumatiseerde kinderen en adolescenten 4-18 jaar. Boek met DVD. Amsterdam: SWP, ISBN 978 90 666 59421.
Over dit boek dient u zelf te beschikken. U ontvangt een reader met aanvullende literatuur.