Psychopathologie en speciaal onderwijs

Centraal in deze cursus staat de diagnostiek van de psychopathologie die vaak wordt aangetroffen bij kinderen die toegang hebben tot cluster 4: pervasieve ontwikkelingsstoornissen, angst- en stemmingstoornissen, ADHD, gedragstoornissen (ODD en CD) en overige stoornissen van de kinderleeftijd en adolescentie zoals reactieve hechtingsstoornis en selectief mutisme. In de cursus wordt uitgegaan van de klasseringen van psychische stoornissen volgens de DSM-IV. Naast cluster 4 is er ook aandacht voor het vóórkomen van deze stoornissen in cluster 2 en 3.

In drie dagdelen wordt het algemene beeld van elk type stoornis behandeld en is er veel aandacht voor de differentiaaldiagnose en de plaats hiervan in het diagnostische proces. Uitgangspunt van de diagnostiek is het hypothesetoetsend model. Besproken wordt met welke diagnostische middelen de verschillende hypothesen getoetst kunnen worden. Tenslotte wordt ingegaan op de methodieken die er zijn voor interventie binnen een schoolse setting.

Gezien de recente ontwikkelingen van het onderwijsbeleid is het waarschijnlijk dat de landelijke indicatiecriteria voor het speciaal onderwijs vanaf medio 2012 worden afgeschaft. In de nieuwe systematiek van zorgtoewijzing zal ook de psychopathologie een herkenbare positie hebben. In deze cursus zullen de implicaties van deze beleidswijziging voor de wijze van diagnostiek bedrijven aan de orde komen.

Na afloop van deze cursus:

• heeft u een goed overzicht van de psychopathologie van kinderen die toegang hebben tot cluster 4
• kunt u in een diagnostisch proces voor de indicatie cluster 4 de passende onderzoeksmiddelen kiezen, uitgaande van een hypothesetoetsende benadering
• bent u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen wat betreft de toegang tot het speciaal onderwijs in relatie tot psychopathologie
• kunt u bij een bepaalde diagnose aangeven welke behandelingsmethodiek of interventie binnen de schoolse situatie passend zou kunnen zijn voor het door u onderzochte kind

Bijeenkomst 1

• Pervasieve ontwikkelingsstoornissen
• Toepassing hypothesetoetsend model

Bijeenkomst 2 

• Angst- en stemmingsstoornissen 
• Overige stoornissen van de kinderleeftijd

Bijeenkomst 3 

• ADHD 
• Gedragsstoornissen (ODD en CD)

Presentaties door de docent worden afgewisseld met praktische oefening aan de hand van casuïstiek. Dit kan naar keuze met uw eigen casuïstiek of met casuïstiek van de docent.
De tijdsinvestering naast de cursusbijeenkomsten bedraagt naar schatting circa 7 uur (voorbereiding bijeenkomsten, toetscasus).

Literatuur
Deelnemers ontvangen een reader met te bestuderen literatuur en een casusboek (de laatste in bruikleen tijdens de cursus).