Oplossingsgerichte korte therapie

De oplossingsgerichte therapie (solution focused therapy) is oorspronkelijk ontwikkeld op het Brief Family Therapy Center in Milwaukee, ‘home of solutions since 1982’. Het motto was: doe meer van dat wat u doet als het probleem er even niet is. Doordat minder analyse van het probleem nodig was, kon het gemiddeld benodigde aantal sessie worden gehalveerd. Vandaar de combinatie: oplossingsgericht en kort.
In de oplossingsgerichte therapie is veel aandacht voor uitzonderingen op het probleem: wat gaat er wèl goed. Ook wordt vaak gebruikt gemaakt van het construeren van een hypothetische oplossing via de ‘wondervraag’. Om de voortgang in de therapie te bewaken wordt gebruik gemaakt van schaalvragen. Weerstand bestaat hier niet, omdat gewerkt wordt aan de doelen van de klant en met de motivatie van de klant, en er bij het huiswerk rekening wordt gehouden met het stadium van verandering waarin de klant zit.
Omdat de klant de expert is en zelf de oplossingen vindt zijn ze ook natuurlijk en passend bij de klant en diens leefsituatie en zijn ze blijvend. De effectiviteit van oplossingsgerichte therapie is onafhankelijk van de DSM-diagnose, de leeftijd en (als enige verbale therapie) ook onafhankelijk van de sociaal-economische status van de klant. Oplossingsgerichte therapeuten, tenslotte, krijgen zelden een burnout. Het is een respectvolle, snelle, vriendelijke ‘empowering’ benadering.
De possibility therapy van O’Hanlon, de possibilities and preferences therapy van Walter en Peller en de client-directed outcome-informed therapy van Miller en Duncan zijn, evenals de nog minimalistischer versie van Iveson, latere varianten van het oplossingsgerichte model.

Na afloop van deze cursus:

• hebt u begrepen waar het in de oplossingsgerichte korte therapie om gaat
• heeft u enige ervaring opgedaan met het voeren van een oplossingsgericht gesprek met volwassen cliënten, inclusief gestuurde cliënten en (echt)paren
• bent u klaar om met dezelfde klanten waarmee u vroeger vooral probleemgericht werkte nu ook meer oplossingsgericht te gaan werken

De volgende onderwerpen komen aan de orde:

• de geschiedenis van de korte psychotherapie en de belangrijkste strategieën
• de research over wat werkt in psychotherapie
• het minimalistische model van De Shazer
• het doelformuleringsprotocol
• het protocol voor het vinden van uitzonderingen
• het 4 vragen protocol van Bannink
• het feedback protocol
• het gebruik van schaalvragen
• het eerste gespreksprotocol
• de toepassing bij coaching
• het protocol van het vervolggesprek
• het protocol voor gestuurde cliënten
• de toepassing bij trauma’s
• het werken met (echt)paren

Het merendeel van de cursustijd wordt besteed aan het oefenen van de technieken door middel van rollenspel. Ook worden dvd’s vertoond van therapiesessies door één van de ‘goeroes’ Steve de Shazer, Insoo Kim Berg en Peter Szabo. De deelnemers spelen de getoonde aanpak na in subgroepen waarbij één van de deelnemers een eigen lastige klant speelt.
Tussen de cursusbijeenkomsten, eens in de veertien dagen in Utrecht, oefent u een dagdeel in een regionale subgroep. Aan leestijd ter voorbereiding van een cursusbijeenkomst besteedt u nog eens circa 4 uur.

Literatuur
Verplicht:
Cladder, J.M. (2010), Oplossingsgerichte korte psychotherapie, vijfde geheel herziene druk. Amsterdam: Pearson, ISBN 978 90 265 2230 7.
Tijdens de cursus dient u over dit boek te beschikken. U ontvangt een reader met aanvullende literatuur.
Aanbevolen voor coaches:

• Berg, I.K. & Szabo, P.(2006), Oplossingsgericht coachen. Zaltbommel: Thema. ISBN 978 90 587 13568.

Aanbevolen voor therapeuten:

• Sharry, J. Madden, B. & Darmody, M. (2003), Becoming a solution detective: identifying your clients’ strengths in practical brief therapy. London: Routledge, ISBN 978 07 890 18335.
• Bannink, F.P. (2006), Oplossingsgerichte vragen. Handboek oplossingsgerichte gespreksvoering. Amsterdam: Pearson. ISBN 978 90 265 17808.