Kinder- en jeugdrecht in kort bestek

In de opleidingen van pedagogen en psychologen is er zelden expliciet aandacht voor juridische kwesties. De ontwikkelingen in de jeugdzorg leiden er echter toe dat hulpverleners steeds meer op de hoogte moeten zijn van juridische aspecten van hun vak. Deze cursus biedt u een grondige kennismaking met het kinder- en jeugdrecht, toegespitst op die onderwerpen die voor de praktijk van de jeugdzorg het meest relevant zijn.

Hulpverleners in de jeugdzorg merken dat de problemen van aangemelde kinderen complexer worden. Veel ouders kunnen daar niet mee omgaan, waardoor ingrijpen van de kinderrechter dichterbij komt. Daarnaast zijn hulpverleners, leerkrachten en artsen veel meer gespitst op signalen van mishandeling of verwaarlozing. Ook dat heeft in veel gevallen juridische consequenties. Ten slotte zijn er ontwikkelingen in het rechtssysteem met gevolgen voor de hulpverlening en de hulpverlener. De rechten van de cliënt liggen meer dan vroeger wettelijk vast. Hulpverleners hebben tal van wettelijke plichten, bijvoorbeeld op het gebied van informatieverstrekking aan cliënten en ouders. In deze cursus verdiept u zich in deze thema’s.

Na afloop van deze cursus:

• hebt u meer inzicht in de belangrijkste juridische aspecten van de hulpverlening aan kinderen en jeugdigen
• hebt u meer inzicht in de mogelijke juridische consequenties van het handelen van hulpverleners

Bijeenkomst 1: inleiding en basisbegrippen

• familierechtelijke betrekkingen tussen ouders en kinderen
• minderjarigheid, rechtspositie van minderjarigen
• betekenis van het verdrag inzake de rechten van het kind
• ouderlijk gezag en voogdij voor gehuwden en ongehuwden

Bijeenkomst 2: kinderbeschermingsmaatregelen, met name de ondertoezichtstelling

• ondertoezichtstelling en schriftelijke aanwijzing
• machtiging uithuisplaatsing
• voorlopige voogdij, ontheffing en ontzetting
• de Wet op de Jeugdzorg in de praktijk
• indicatiebesluiten bij een kinderbeschermingsmaatregel door Bureau Jeugdzorg
• rechtspositie minderjarige, ouders en pleegouders bij kinderbeschermingsmaatregelen

Bijeenkomst 3: mishandeling, verwaarlozing en de Raad voor de Kinderbescherming

• melden van kindermishandeling of een vermoeden daarvan, meldcode
• werkwijze van de Raad voor de Kinderbescherming, het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en het Bureau Jeugdzorg
• toepassing van het jeugdstrafrecht en bevoegdheden van de Raad voor de Kinderbescherming
• rol van de Raad bij problematiek met betrekking tot scheiding en omgang
• inschakelen van deskundigen voor rapportage aan de rechterlijke macht

Bijeenkomst 4: juridische aspecten in het hulpverleningsproces

• de Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)
• afspraken met een minderjarige en/of diens vertegenwoordiger
• informatieplicht en privacybescherming
• behandeling van een minderjarige tegen diens wil
• recht op informatie van ouders
• minderjarigen en de Wet BOPZ (bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen)
• aansprakelijkheid en klachtrecht

U krijgt kennis aangereikt door inleidingen van docenten, ondersteund met literatuurstudie thuis. De theorie gaat leven met casussen uit de praktijk. U krijgt ruim de gelegenheid om uw eigen vragen in te brengen. U moet rekenen op circa zes uur literatuurstudie per week.

Literatuur
Bij aanvang van de cursus ontvangt u een reader met geselecteerde literatuur.