Overleg: niet voor de vorm
Participatief gedrag binnen vormen van overleg
Overleg draagt vaak bij aan onder meer betere en effectievere besluitvorming, draagvlak voor besluiten, communicatie, motivatie en prestaties van medewerkers. Soms ook niet. Onduidelijk is tot nu toe hoe dat komt. Voor het eerst is onderzoek gedaan naar wat leidinggevenden en medewerkers feitelijk doen in het overleg en dat levert verrassende conclusies op.
Beschrijving
Het instellen van overlegvormen ‘voor de vorm’ is in ieder geval niet voldoende. Pas wanneer er sprake is van gedragsverandering treden positieve effecten op. Alleen dan ervaren medewerkers een grotere invloed en zijn positiever over zichzelf en de organisatie. Het promotieonderzoek maakt duidelijk welke groeps en individugebonden factoren daarop invloed uitoefenen. Groepsnormen, steun van collega’s en leidinggevenden en persoonlijkheid blijken een belangrijke rol te spelen. Opvallend is verder dat er binnen groepen veel onduidelijkheid is over doel van het overleg en zelfs over wat feitelijk wordt besproken. In meer dan de helft van de onderzochte overleggen leidt dat tot problemen in het functioneren.
Participatie inbedden
In meer algemene zin heeft het onderzoek duidelijk gemaakt dat overleg organiseren zinvol is en kan leiden tot allerlei positieve effecten voor individu en organisatie. Overleg ontwikkelen vraagt echter om aandacht voor het individu en diens individuele Motivatie, Capaciteit en Gelegenheid. Participatie dient ingebed te zijn in het HR-beleid van de organisatie en vraagt om individuele ontwikkeling van leidinggevenden en medewerkers. Het onderzoek heeft het wetenschappelijk inzicht in vormen van overleg vergroot en biedt daarnaast verschillende aanknopingspunten voor de praktijk.
Over de auteur
Patrick Vermeulen is afgestudeerd als Arbeids- en Organisatiepsycholoog aan de Katholieke Universiteit Brabant (Tilburg University). Vanaf 1998 is hij verbonden aan GITP als begeleider van ondernemingsraden en bestuurders. Hij heeft meerdere publicaties op zijn naam staan op het terrein van medezeggenschap en betrokkenheid en is een veelgevraagd spreker op conferenties. Sinds april 2011 is hij directeur GITP Medezeggenschap.