Juist gestart op de arbeidsmarkt, overkomt je dit weer: een recessie waarvan niemand het einde nog durft te voorspellen. ‘Generatie Y blijkt niet crisisproof’ kopte de pers eind februari. Ze piekeren veel, passen zich aan, hebben nog niet de strategie gevonden om met deze onrust en tegenslagen te dealen. Binnen de accountancy lijkt het allemaal nog wel mee te vallen, al zien we ook daar de eerste ontslagen, kleinere groepjes starters, een beperkter opleidingsbudget. Hoe word je als 25-35 jarige nu succesvol in deze markt?
Het is voor deze jonge groep op de arbeidsmarkt belangrijk om te voorkomen dat zij tot een soort verloren generatie gaan behoren. Dat impliceert ook dat zij ervoor moeten waken dat hun ontwikkeling niet ‘on hold’ komt te staan gedurende de recessie. Medewerkers uit deze groep zijn nodig: talentontwikkeling in de recessievariant.
Nut van nieuwe generaties
Bontekoning promoveerde in 2007 op een onderzoek over het nut van nieuwe generaties voor organisaties. Elke volgende generatie is feminiener, meer gericht op samenwerking en leren in het werk. Ze versnellen de werkprocessen, doen meer in dezelfde tijd. Sterker nog: bij elke volgende generatie neemt het IQ met zo’n 10 punten toe. Multigenerationele groepen zijn het meest effectief, op voorwaarde dat de jongeren ook de ruimte krijgen om genoeg van zichzelf te laten zien. In feite zorgen nieuwe generaties er voor dat een bedrijf economisch en sociaal vitaal blijft, ‘bij blijft’. Met andere woorden: het is van belang dat juist ook het geluid van deze generatie gehoord wordt, dat zij de ruimte krijgt om zich te ontwikkelen en zich ook niet overmatig veel aanpast.
Factoren voor succes
Er zijn voldoende argumenten om te blijven investeren in talent. Dat vergt overigens ook gewoon slim roeien met de riemen die je hebt; opleidingsbudgetten zijn in veel gevallen aangepast en managers zijn nog meer in beslag genomen door beheersmatige taken. Wat kun je wel? In het veelgeprezen boek ‘Uitblinkers’ van Malcolm Gladwell komen een aantal succesbepalende factoren aan de orde.
Veel oefenen
Veel tijd steken in je werk is het belangrijkste criterium voor succes. In zijn beschrijving van de successen van o.a. Bill Gates en de Beatles is het telkens de enorme hoeveelheid oefentijd die er aan succes vooraf ging. De Beatles werden pas echt goed toen zij maandenlang elke avond vijf uur lang optraden (in een louche club in Hamburg). Gladwell noemde het de 10.000-urengrens: veel genieën hebben er eerst 10.000 oefenuren op zitten voordat ze echt goed worden. Het gemak waarmee veel partners op basis van kennis van de hoofdlijnen toch een goede gesprekspartner bij de klant kunnen zijn, zit ook in die vele vlieguren die ze in hun jongere jaren hebben gemaakt.
Hard werken en eigen regie nemen
Gladwell beschrijft ook het verschil tussen de fatalistische Russische boeren en de Chinese rijstveldbewerkers. Een landsaard die gereflecteerd wordt in spreekwoorden. Waar de Russen geloven dat ‘Als God het niet brengt, de aarde het ook niet geeft’ en er nog maar eens een wodka op nemen, zijn de Chinese boeren er van overtuigd dat hard werken tot succes leidt. Een veel gebruikt spreekwoord in China luidt: ‘Geen eten zonder bloed en zweet’ en zo werkt de gemiddelde Chinese boer maar liefst 3.000 uur per jaar, waarbij hij een veel grotere opbrengst per hectare heeft. Kortom, je mindset is van groot belang; geloof je dat je invloed hebt en heb je oog voor je eigen resultaten, dan valt het harde werken je ook lichter. Het uitgangspunt is geworteld in de positieve psychologie: zien wat er al is en wat je wel hebt, zien wat er goed gaat in plaats van vooral kijken naar de problemen.
Mazzel hebben en bijsturen
Veel van de meest succesvolle mensen zijn in hetzelfde jaartal geboren, gewoon omdat ze net ‘op de markt’ kwamen bij het uitkomen van een bepaalde technische doorbraak of met economisch hoogtij. Iemands geboortejaar laat zich slecht beïnvloeden, maar wel het kijken naar waar succes te behalen valt en het werken met klanten in een branche waar veel ontwikkelingen plaatsvinden. En of het juist nu een goed moment is, zal de geschiedenis ons leren. Nu te denken dat je even pas op de plaats moet maken vanwege de recessie, zorgt er wellicht voor dat je die unieke kans die voorbij komt, niet weet te grijpen.
Eigen context creëren
Vrijwel alle uitblinkers hadden sponsoren achter zich die deuren voor hen wisten te openen. Wie zich in de juiste netwerken bevindt, zal kansen krijgen die anderen niet ten deel vallen. Het leert iemand ook over de juiste codes. En zeker op dit moment, nu veel formele opleidingswegen wat beperkter zijn, geeft het een kans om te leren. Door bewust contact te zoeken en mee te gaan met mensen die je bewondert. En daarbij dan ook niet te voorzichtig te zijn. In een coachingsprogramma voor een verzekeraar vertelde een van de coachees die zelf in de organisatie haar coach mocht uitzoeken, dat zij de stoute schoenen had aangetrokken en de voorzitter van de RvB had gevraagd: hij reageerde enthousiast en het werd een van de betere coachingstrajecten.
Eigen zichtbaarheid organiseren
‘Personal Branding’ is een vanuit de marketing overgewaaide aanpak die erop gericht is dat anderen jou zien zoals je gezien wilt worden. Bewust bezig zijn met datgene wat je graag wil, met het merk dat je wilt zijn, opdat anderen jou ook op de goede momenten ‘uit de schappen pakken’. En dat geldt zowel intern als extern: voorlopig zijn het vooral de interne klanten die bepalen of je betrokken wordt bij een bepaalde opdracht of klant. Beslissingen die vaak nogal intuïtief genomen worden, zo blijkt uit allerlei onderzoek. Input via beoordelingen kan op allerlei manieren gelezen worden door de beslissers, die zichzelf daarvan vaak helemaal niet bewust zijn. Voor vrouwen werkt dat bijvoorbeeld vaak negatief uit. Beslissers zijn bewezen meer geneigd om aan vrouwen te vragen of ze echt denken dat ze het kunnen en bij mannen daarvan uit te gaan. Voeg daaraan toe dat vrouwen geneigd zijn om zichzelf met een veel hogere cliëntrating toch minder in staat te achten tot promotie dan mannen (ook dat is onderzocht), dan is het te verwachten dat vrouwen al bij het vertrekpunt op achterstand staan, dus nog ver voordat het glazen plafond in zicht zou komen. Zo bleek dat van een groep van 80 vrouwen uit de accountancy die wij van GITP LEF! in korte coachingstrajecten gezien hebben, slechts vijf in zichzelf een toekomstig partner zagen. Voor vrouwen is het dus nog belangrijker dat ze zich bewust zijn van wat ze te bieden hebben en hoe ze ervoor zorgen dat anderen dat ook zien, dat ze geloofwaardig zijn in hun ‘Personal Brand’.
Jouw succes recessieproof
Niet ophouden met in je kansen te geloven, lijkt een van de belangrijkste voorwaarden om juist nu succesvol te zijn binnen de accountancy. Las je eigen pitstops in, neem de tijd om te overdenken wat jouw ambities zijn en wat je merkessentie is. Wees alert op mogelijkheden om te leren, ook als er minder ruimte is voor officiële trainingen. Misschien vind je nog wel veel betere manieren om samen met anderen/van anderen te leren. Kortom: maak je (vele) vlieguren, maar stuur nog net iets slimmer mee. De Beatles voorzagen – plezier hebbend, maar ook ploeterend – in Hamburg ook niet hoe groot hun succes zou worden.
Je Personal Brand stapsgewijs*
- Wat wil ik? Wat vind ik leuk om te doen en welke ambities heb ik? Waar zie ik kansen?
- Welke talenten heb ik, wat zijn nu precies díe kwaliteiten die ik inzet als ik succesvol ben?
- Wat is mijn merkessentie: jezelf beschreven in de kern, weet je wat je toevoegt?
- Hoe zorg ik ervoor dat mijn klanten(intern en extern) dat ook weten en geloven?
Stel jezelf regelmatig de vraag waar je heen wilt, opdat je mee kunt sturen en de regie niet vooral bij anderen en het toeval ligt. Bij veel beoordelingsgesprekken wordt – ook bij goede beoordelingen – uitgebreider ingegaan op de ontwikkelpunten. Daarbij komt vaak naar voren dat het niet gemakkelijk is om echt goed zicht te krijgen op je kwaliteiten. Probeer daarom de paar termen die je al jaren noemt als kwaliteiten van jezelf te updaten en deze specifieker en meer op jezelf toegeschreven te maken. Verder te komen dan: ‘Ik ben wel analytisch en goed in samenwerking en ik werk hard.’ Onderzoek momenten van succes. Wat deed jij precies op het moment dat het zo goed ging? Ga jezelf niet vergelijken met anderen, maar probeer van je eigenheden iets moois te maken. En als je te veel moet veranderen (van je manager), kijk dan ook of dit wel de omgeving is waarin je succesvol kunt worden. Zorg dat anderen het kunnen geloven doordat je de juiste rollen naar je toetrekt en door anderen jouw toegevoegde waarde te laten benoemen. Kortom: weet wat je toevoegt, onderschat het niet. En zorg ervoor dat je authentiek en betrouwbaar bent. Dat betekent dat wat je zegt, ook is wat je doet.
*vrij naar Frank Kwakman
Dit artikel verscheen eerder in Accountancy Nieuws, maart 2009